Wycieczka do Bletchley Park

W sobotę, 20 maja 2017 r., o godzinie 09:00, uczestnicy tegorocznego Międzynarodowego Konkursu Matematycznego „Kangur 2017” wraz z opiekunami wyruszyli spod budynku naszej szkoły na wycieczkę autokarową do muzeum Enigmy w Bletchley Park.
Nasza podróż do tego niezwykłego muzeum trwała 1,5 godziny.

 

 

W drodze do muzeum próbowaliśmy swoich sił przy odszyfrowywaniu krótkich informacji!

 

 

Usłyszeliśmy również historię tego szczególnego miejsca!


Muzeum w Bletchley Park znajduje się na terenie posiadłości położonej około 80 km na północny zachód od Londynu w hrabstwie Buckinghamshire. Posiadłość została zakupiona w maju 1938 r. przez wywiad brytyjski, który w okresie II wojny światowej przekształcił tę wiejską rezydencję w tajny ośrodek kryptologiczny (tj. odczytywania szyfrów) i uczynił z niego siedzibę brytyjskich kryptologów. Bletchley Park posiadało dobre połączenie kolejowe z Londynem, Oxford i Cambridge, których uniwersytety miały dostarczać wielu kryptologów!

 

 

W tym tajnym ośrodku, podczas II wojny światowej, obok najwybitniejszych umysłów Wielkiej Brytanii znaleźli się studenci, panny z wyższych sfer, robotnice i kobiety z oddziałów pomocniczych Królewskiej Marynarki Wojennej – ludzie obdarzeni przenikliwością umysłu, siłą charakteru i energią, potrafiący nie tracić równowagi wewnętrznej i spokoju ducha, mimo nieustannej presji! Zespół działał pod kierownictwem Alistaira Dennistona, początkowo liczył 150 osób, a kiedy wybuchła wojna został rozbudowany. Pomieszczenia willi przestały być wystarczające, dlatego w otaczającym parku postawiono kilkanaście drewnianych baraków!

 

 

Każdy dzień przynosił nowy kod, który trzeba było rozpracować, by umożliwić przeciwdziałanie i zapobieganie niemieckim akcjom. W 1942 r. personel liczył 3500 osób, a w 1945 r. – 10 000 osób i zajmował się odczytywaniem szyfrogramów powstających na niemieckich maszynach Enigmie, maszynie Lorenza i innych. W ostatnich latach wojny, przy szczelnie zasłoniętych oknach, dniem i nocą, zajmowano się rozszyfrowywaniem niemieckich kodów, zakodowanych depeszy radiowych Wehrmachtu, marynarki wojennej i Luftwaffe. To właśnie tutaj prowadzono prace nad złamaniem kodów Enigmy (Enigma - pochodzi z języka greckiego i oznacza zagadkę).


Wciąż żywa historia, w której Polacy odegrali niemałą rolę! A mianowicie, grupa polskich matematyków, tj. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski, którzy pracowali w Polsce nad tymi samymi szyframi, odniosła w 1932 r. ogromny sukces - rozkodowała szyfrogramy zakodowane przy pomocy Enigmy – niemieckiej maszyny szyfrującej.


Standardowa Enigma przypominała walizkową maszynę do pisania. Urządzenie było wyposażone w zespół obrotowych dysków zwanych rotorami, które za pomocą impulsów elektrycznych wybierały różne kombinacje liter używanych do kodowania informacji - jeżeli adresat komunikatu nie miał odpowiedniego modelu Enigmy i nie znał kodu położenia rotorów szyfrujących nie mógł odczytać otrzymanej wiadomości. Maszyna szyfrująca Enigma, której szyfr został złamany przez Mariana Rejewskiego w 1932 r., była szeroko wykorzystywana przez niemieckie siły zbrojne do utajniania korespondencji.

 

 

Sukces Mariana Rejewskiego i współpracujących z nim kryptologów z polskiego Biura
Szyfrów, między innymi Henryka Zygalskiego i Jerzego Różyckiego, umożliwił
odczytywanie przez Brytyjczyków zaszyfrowanej korespondencji niemieckiej podczas
II wojny światowej i przyczynił się do wygrania wojny przez aliantów!

 

 

To właśnie Ci polscy matematycy postanowili podzielić się swoim sukcesem z ówczesnymi
sprzymierzeńcami Francją i Anglią, co pozwoliło szyfrologom z Bletchley Park na
przyśpieszenie i rozwój prac nad Enigmą. Dzięki nim, po 9-ciu miesiącach wytężonej pracy,
angielski geniusz matematyczny, Alan Turing, zdołał złamać kody Enigmy!

 

 

Rola, jaką odegrała stworzona w Bletchley Park maszyna rozkodowująca jest nieoceniona!
Złamanie kodu uważane jest za znaczący wkład Polski w zwycięstwo aliantów w II wojnie
światowej! Według historyków, dzieło Polaków pomogło skrócić wojnę o 2-3 lata
i w konsekwencji - uratowało życie wielu milionom ludzi w Europie i na świecie!


W celu upamiętnienia ich pracy w Bletchley Park znajduje się poświęcony im pomnik.

 

 

W barakach znajdujących się na terenie historycznego centrum kryptologicznego w Bletchley
Park, Alan Turing, który przed II wojną światową pracował na Uniwersytecie w Cambridge,
skonstruował hałaśliwą maszynę obliczeniową, tzw. „bombę kryptologiczną” zainspirowaną
i wzorowaną na urządzeniu Mariana Rejewskiego, też zwanym „bombą”. Była ona
podstawowym urządzeniem służącym do łamania szyfrów zakodowanych Enigmą.

 

 

Oprócz „bomby” zbudował legendarnego „Colossusa”, pierwszy komputer na świecie
wykonujący 125 bilionów, tj. 125 000 000 000 000 permutacji (sposobów
ustawień), umożliwiających złamanie kodu nazistowskiej Enigmy. „Colossus” (tzn. olbrzym)
został zbudowany 14 kwietnia 1943 r. w brytyjskim ośrodku kryptograficznym Bletchley Park.

 

 

Brytyjski wywiad wojskowy oznaczył Enigmę kryptonimem „Ultra“ ze względu na najwyższy
stopień utajnienia faktu złamania szyfrów Enigmy, wyższy niż najtajniejszy, czyli ultra tajny.
Poznanie treści niemieckich meldunków wojskowych odegrało istotne znaczenie w dalszym
przebiegu wojny - pozwoliło ograniczyć ataki „U-bootów”, tj. niemieckich okrętów
podwodnych, na alianckie konwoje zaopatrzeniowe i przewidzieć kolejne cele ofensyw
nieprzyjaciela. Churchill wielokrotnie podkreślał doniosłą rolę Enigmy w przeprowadzeniu
udanej inwazji w Normandii! Premier i dowódca sił zbrojnych złożył wizytę w Bletchley Park
w dniu 6 września 1941 r. Podczas inspekcji w supertajnym ośrodku premier brytyjski dał
Alanowi Turingowi zielone światło dla zbudowania mechaniczno-elektrycznej bomby
kryptologicznej i wspierał rozwój ośrodka dekryptażu, ponieważ dobrze zdawał sobie sprawę
z tego, że wiedza oznacza władzę!

 

Churchill często nazywał zespół pracujący w Bletchley Park „kurą, która znosi złote jajka
i utrzymuje tajemnicę"! Codziennie specjalny kurier dostarczał „złote jajka" czyli odczytane
ultra-tajne komunikaty do siedziby rządu na Downing Street.

 


Po zakończeniu wojny premier polecił zniszczenie wszystkich dokumentów i maszyn
szyfrujących. Zezłomowano nawet potężnego „Colossusa” w obawie, że w czasach „zimnej
wojny” dorobek brytyjskich kryptologów może wpaść w ręce Stalina! Niewiele brakowało, aby
dwadzieścia kilka lat temu, w 1991 r, Bletchley Park zrównano z ziemią, a na miejscu ośrodka
kryptologicznego zbudowano osiedle mieszkaniowe! Z inicjatywy weteranów wojennych
Bletchley Park ma obecnie status obszaru chronionego! Muzeum administruje zarząd
powierników, a brytyjska Fundacja Loteryjna Dziedzictwa Narodowego przekazuje pieniądze
na remont niszczejących baraków i na dygitalizację archiwum (tj. wprowadzenie do pamięci
komputera). W 2008 r. renomowani naukowcy zainicjowali akcję zbierania podpisów w celu
uratowania ośrodka, a katastrofalny stan budynków nazwali hańbą narodową! Od tego czasu
zainteresowanie muzeum w Bletchley Park znacznie wzrosło!

 


Atmosfera w Blechley Park sprawia, że każdy gość staje się świadkiem historii!

 


Choć Blechley Park wciąż nie posiada wystarczających środków na pełną konserwację ośrodka,
otwiera swoje podwoje dla gości przez cały rok pozwalając im poznać i zrozumieć ten
niezwykły rozdział historii! Obecność zwiedzających w tym szczególnym muzeum pozwala
wierzyć, że pamięć o tym miejscu i historii słynnej Enigmy nigdy nie zaginie!


Zwiedzanie muzeum z przewodnikiem trwało godzinę i każdy mógł usłyszeć coś ciekawego!

 

 

 

Mieliśmy nawet czas na nasz piknik i o 13: 30 wyruszyliśmy w drogę powrotną do szkoły!

 

 

Podczas podróży odpowiadaliśmy na pytania o tym co zobaczyliśmy i o godz. 15:00
wróciliśmy do szkoły, gdzie czekali na nas nasi rodzice!


Niestety przez lata Brytyjczycy przekonywali wyłącznie o zasługach swoich naukowców
z Bletchley Park i dopiero po ponad 75 latach przyznali, że to dzięki Polakom złamano szyfry
Enigmy! Jesteśmy bardzo dumni z ogromnego wkładu polskich matematyków
w odczytanie kodów Enigmy.


Zachęcamy wszystkich do odwiedzenia muzeum w Bletchley Park!